Bir garip zamana düştük…
Her şey özünden kopmuş, bazı değerler yer değiştirmiş, ilişkiler ise eski anlamını kaybetmiş gibi. İnsanların birbirine yabancılaştığını, aile bağlarının zayıfladığını, tahammülün giderek azaldığını görüyoruz.
Elbette bütün aileler böyle değil. Hâlâ birbirine sımsıkı bağlı, sevgisini ve saygısını koruyan nice aile var. Ama toplumun genelinde değişen bir şeyler olduğu da inkâr edilemez.
Anne ile evlat, baba ile çocuk arasındaki o görünmez bağın eskisi kadar güçlü hissedilmediği zamanlar yaşıyoruz. Aynı evin içinde yaşayan insanların bile birbirine duygusal olarak uzaklaştığı örneklerle karşılaşıyoruz.
Evliliklere bakıyorum…
Eskiden “ömür boyu” denilen bir yolculuk olarak görülen evlilik, bugün bazı insanlar için daha kolay vazgeçilebilen bir beraberliğe dönüşmüş durumda. Elbette her boşanmanın arkasında farklı bir hikâye var; şiddet, ihmal, ağır geçimsizlik ve başka haklı nedenler olabilir. Bu nedenle her boşanmayı aynı kefeye koymak doğru değil.
Ama şu soruyu da sormak gerekiyor:
Evliliği ayakta tutan sabır, emek, fedakârlık ve karşılıklı sorumluluk duygusunu kaybediyor muyuz?
Bazen ilişkiler, “Benim beklentilerime uymuyor” denildiği anda tüketilip bir kenara bırakılabiliyor.
Oysa evlilik, yalnızca güzel günleri paylaşmak değil; zor zamanlarda da birbirinin yanında durabilmek, konuşabilmek, anlayabilmek ve ortak bir hayat kurabilmektir.
Daha da önemlisi…
İki insan kendi arasındaki sorunları çözemeden, sürekli çatışma içinde yaşarken çocuk sahibi olmanın sorumluluğunu ne kadar taşıyabilecek?
Çünkü çocuk, yetişkinlerin çözemediği sorunların ortasında büyümemeli.
TÜİK verilerine göre 2025 yılında 193 bin 793 çift boşandı ve bu boşanma süreçlerinden 191 bin 371 çocuk etkilendi. Bu rakamlar, konunun yalnızca eşler arasındaki bir mesele olmadığını; çocukların da doğrudan etkilendiğini gösteriyor.
İşte burada devletin ve toplumun sorumluluğu başlıyor.
Ben, aileyi toplumsal hayatın önemli unsurlarından biri olarak öne çıkaran ve bu konuda politikalar üreten bir iktidardan, yalnızca “aile önemlidir” demesini değil, ailelerin gerçekten ayakta kalabilmesini sağlayacak somut politikalar üretmesini beklerim.
Gençler neden evlenmekte zorlanıyor?
Konut ve kira maliyetleri, geçim sıkıntısı, iş güvencesi, düğün ve ev kurma masrafları gençlerin kararlarını nasıl etkiliyor?
Çocuk sahibi olmak isteyen aileler ekonomik kaygılar nedeniyle bu kararlarını erteliyorsa, bunun için ne yapılıyor?
Boşanma sürecindeki çocukların psikolojik ve sosyal destek ihtiyaçları ne ölçüde karşılanıyor?
Aile danışmanlığı ve koruyucu sosyal hizmetler gerçekten ihtiyaç duyan herkese ulaşabiliyor mu?
Bunlar siyasi sloganlarla değil, ölçülebilir ve sürdürülebilir politikalarla cevaplanması gereken sorular.
Çünkü aileyi korumak yalnızca nasihat vermekle olmaz.
Ekonomik şartları iyileştirmek, gençlerin gelecek kaygısını azaltmak, çocukların güvenli ve sağlıklı bir ortamda büyümesini desteklemek, ebeveynleri yalnız bırakmamak da aile politikasının parçasıdır.
Bir de hayatımızın içine sessizce yerleşen başka bir mesele var:
Sanal dünya.
Yaşlısından gencine, çocuğundan yetişkinine kadar hepimiz ekranların içine biraz daha çekiliyoruz.
Aynı masada oturup birbirimizle konuşmak yerine telefonlarımızla konuşuyoruz.
Aynı odada bulunup birbirimizden kilometrelerce uzakta yaşıyor gibiyiz.
Telefon elimizde, ekran gözümüzün önünde; ama birbirimizin gözlerine bakmayı, birbirimizi dinlemeyi unutuyoruz.
Hayvanlar âlemine bakalım.
Eskiden köpek havladığında mahalle ayağa kalkardı. Şimdi bazıları havlamayı bile lütuf sayıyor.
Fare kediyi kovalıyor.
Martılar denizden uzak köylerde takla atıyor.
Sanki her şey alak, bulak olmuş gibi.
Ama şaka bir yana…
Belki de mesele köpeklerde, kedilerde, farelerde ya da martılarda değil.
Mesele, bizim alıştığımız düzenin değişmesi.
Hayvanların davranışlarında gördüğümüz bu küçük terslikler bize aslında kendi dünyamızdaki daha büyük değişimi hatırlatıyor: Doğanın dengesi şaşınca nasıl garipsiyorsak, insan ilişkilerindeki denge bozulduğunda da aynı şekilde sorgulamamız gerekiyor.
Çünkü biz de kendi düzenimizi bozduk.
Sevginin yerini zaman zaman tahammülsüzlük aldı.
Sadakatin yerini kolay vazgeçiş aldı.
Komşuluğun yerini ekranlar aldı.
Sorumluluğun yerini “Benim hayatım, benim kararım” anlayışı almaya başladı.
Oysa insan yalnızca kendi hayatından ibaret değil.
Bir annenin evladına, bir evladın anne-babasına, eşlerin birbirine, komşunun komşusuna karşı sorumlulukları var.
Özgür olmak başka, birbirimize karşı sorumluluklarımızı unutmak başka.
Herkes konuşuyor ama çok azımız gerçekten dinliyor.
Herkes özgür olduğunu söylüyor ama giderek daha fazla insan yalnızlaşıyor.
Herkes bir şeyler arıyor ama ne aradığını bilenlerin sayısı azalıyor.
Belki de bugün kendimize sormamız gereken en önemli soru şu:
Bize ne oldu?
Belki cevap başkalarında değil.
Önce aynaya bakmamız gerekiyor.
Çünkü değişen yalnızca aile yapımız, ilişkilerimiz ya da alışkanlıklarımız değil.
Asıl sorgulamamız gereken, insanlığımızdan ne kadarını geride bıraktığımız.
Ve belki de hâlâ geç değil.
Çünkü bir toplum, kendindeki değişimi fark ettiği anda yeniden kendini inşa etmeye başlayabilir.
